Hafif çelik nasıl bir piyasadır?
Sektörde bir elin parmakları kadar üretici niye vardır? Hafif Çelik sektörü ile bilgilere ulaşmak neden zordur? Piyasada ki üretici sayısı neden artmaz? Bu sistem ile uğraşan firmaların web sayfalarında sıkça sorulan sorular bölümü hep vardır ama bu soruların cevapları hiç yoktur!
Hafif çelik niş bir pazar mı?
Konu başlığında belirttiğim gibi ”Hafif Çelik bir niş pazar mı?” sorusuna cevap bulmaya çalışcağım. İlk önce Niş Pazar ya da Niche market ne demektir biraz bilgilendirme yapmalıyım. Vikipedi den aktarabildiğim kadarı ile ”Niş pazar bir pazarın içinde belli bir konuya odaklanmış pazardır. Ayrıcalıklı bir niş pazar genelde mevcut bir pazarda karşılanamayan talepler üzerine doğar.”
”Örneğin dağcılık malzemeleri, bilgisayar oyunları, motor parçaları belli darlıkta ve derinlikte pazarlardır. Niş pazar tüketicileri satın alacakları ürünler hakkında derin bilgiye sahip olabilirler.”
Bu tanımı biraz daha genişletmek gerekecek sanırım.
Fransızca kökenli, mimari bir terim olan “niche” sözcüğü, gerçek anlamında “duvar oyuğu” “heykelin duvarda oturduğu oyuk” anlamına geliyor. Türkçeye ise “niş” olarak yerleşmiştir.
Niş pazar ise, gereksinimleri tam olarak karşılanamayan küçük bir müşteri grubunun isteklerini daha iyi karşılayabilmek için belirlenen çok dar kapsamlı, küçük bir pazarı ifade ediyor.
Bireysel konut projeleri açısından durum ne?
Bireysel konut projeleri açısından incelersek. En fazla 3 katlı, müstakil bir konut ihtiyacının içinde olan tüketicilere odaklanmamız gerekir. Bu ihtiyacını karşılamak isteyen tüketicilerin çoğunluğu fiyat odaklı bir arayış için giriyorlar. Bunun sonucu olarak inşaat sektörünün ilişkileri içerisinde yerel çözüm sunan ve kurumsal hiçbir yapısı olamayan ‘kalfa’ mantığı ile çözüm arıyorlar. Bu tür ilişkiler ile uğraşmak istemeyenler ise, ürünün cinsi ve kalitesinin pek de umursamadan pratik ve daha ucuz bir çözüm olan prefabrik yapıları tercih ediyorlar. Bugünkü şartlarda bu sektörün fiyatları temel yapımı hariç yerinde bitmiş 250TL/m2 ‘den başlamakta ve ağırlık olarak 80 m2 civarında konutlar satılmaktadır. Yeni alıcılar 20,000 TL lik bir bütçe ile satın aldıkları ürünün niteliğini sorgulamadan, ağırlıklı ihtiyaçları olan 2+1 konutlar satın almaktadırlar. Prefabrik bir yapının niteliklerinden, daha önemlisi dış görünüşünden rahatsız olanlar. Çevrelerinden buldukları bir resim, ya da teklif alma bahanesi ile kandırdıkları bir mimar tarafından çizilmiş 3 boyutlu bir görsel ile inşaata başlıyorlar. Tahmin edilebileceği üzere öngörülen rakama yapılarını tamamlıayamıyorlar, ne de istediklere görsel sonucu alamıyorlar.
Burada altının çizilmesi gereken bir konuda Hafif Çelik henüz çok yaygınlaşmamış olduğundan, her yerde ”Abi ben yaparım” diyen bir kalfa bulunamıyor. İşte bu nedenden dolayı da Hafif Çelik kalfa ilişkileri ile üretilememekte. Bugün için bu Hafif Çelik‘i betonarmeden farklı kılmaktadır ama bu sadece zaman meselesidir.
Hafif Çelik konut yaptırmak isteyen kişinin geleneksel yapı metodu ilikşkileri ile ihtiyacını karşılayacak finasal yapısı olmalıdır. En iyi ihtimal ile temel yapımı hariç Hafif Çelik bir yapı 500 TL/m2 bir rakama mal olacaktır bu da prefabriğin iki katı kadardır. Temel maliyetleri, yapı harçları, resmi kurumlara ödencek vergileriler ile bu rakam 800 TL/m2 yi bulacaktır. Bu rakam anahtar teslim bir rakamdır 80 m2 için 64,000 TL. İşte bu noktada bu rakamı Hafif Çelik bir konuta vermek yerine geleneksel üretim yöntemlerine yönelmemesi için tüketicinin bir motivasyona daha ihtiyacı vardır. Bu motivasyonbilgidir . Tüketicinin geleneksel yöntemler ile Hafif Çeliği karşılaştırıp avantajlarına ikna olmuş olması gerekir. Bu da belli bir bilgi birikimi, okuduğunu anlayabilme ve analiz edebilme gibi toplumuzda ender bulunanan değerlere de sahip olması gerektiği anlamına geliyor.
Yukarıda anlattığım ilişkilerin dışında da Hafif Çelik imalatların ucuzlatılması yolları da geliştirilmektedir, Prefabrik yapı sisteminden alınarak geliştirilen detaylar ile maliyetler aşağıya çekilmeye çalışılmaktadır. Hafif Çelik’i 350 TL/m2 gibi rakamlar ile pazarlanabilir bir öğe olarak ortaya çıkarmak amaçlanmaktadır. Bu da şu anlama gelir prefabrik 2+1 20,000 TL , Hafif Çelik 28,000 TL. Burda bahsi geçen Hafif Çelik Yapının %80-%85 prefabrik yapının aynısıdır. Hafif Çelik‘in algısı ile hareket eden tüketici esasında aldığının prefabrik olduğunu fark etmeycektir.
Toplu konut projeleri açısından durum ne?
Toplu projeler ve mütehitler için durum biraz daha farklı. İlk etapta bu projenin bahçeli müstakil bir konut projesi olması gerekmektedir. Ardından üreticinin Hafif Çelik veya Çelik algısının satışı pozitif etkileyen bir etken olduğuna ikna olmuş olması gerekiyor aksi takdirde gene maliyetler konusunda geleneksel yöntemler galip gelecektir. Hafif çelik umud edildiği kadar ucuz değildir. Hafif Çelik bir bina ile betonarme bir binanın anahtar teslim iş kalemlerinin % 70 aynıdır. Hafif Çelik betonarme bir binadan ancak % 30 kadar farklılık gösterir. Bu alanda %20 ekonomik olsa bile tüm bütçede bu %6 ya denk gelir. Çoğunluk böyle bir rakam için sistem değiştirmek istemeyecektir. Burada da ifade etmek istediğim gibi sorun algı sorunudur. Hafif Çelik doğru uygulanır ise daha sağlıklı ve kullanım masrafları açısından da daha ekonomik bir yapıdır.
Sonuç?
Günümüzde yapılmış Hafif Çelik konut projerinin büyük çoğunluğu sistem üreticileri tarafından gayrimenkul proje geliştirme olarak imal edilmiştir. Toplu konut üretimlerinde, Hafif çelik yarışmacı bir ürün olarak gelişebilecektir ama bireysel konut ihtiyacının karşılanmasında, ürünler hakkında derin bilgiye sahip olabilenler ve mevcut sistemler ile taleplerini karşılayamayanlar için bir çözüm olacaktır.
